Chiny, Chińska Republika Ludowa
Chiny, czyli Chińska Republika Ludowa, w skrócie ChRL (z języka angielskiego People's Republic of China). Chiny jest państwem leżącym w wschodniej Azji, która historycznie obejmuje Chiny (bez Tajwanu) Tybet i inne ziemie, znajdujące się w Azji Środkowej. Zamieszkuje tam w sumie około 56 różnych grup etnicznych. Chińska Rebublika Ludowa jest najludniejszym państwem świata, gdzie populacja przekracza 1,3 mld osób. Z kolei pod względem powierzchni, to 4 na świecie państwo, a jeśli chodzi o gospodarkę (nominalny PKB) - 3 państwo zaraz, po USA i Japonii.
Chińska Republika Ludowa graniczy z następującymi państwami: Afganistan, Bhutan, Birma, Indie, Kazachstan, Kirgistan, Korea Północna, Laos, Mongolia, Nepal, Pakistan, Rosja, Tadżykistan, Wietnam.
Chociaż za kontynuatora tradycji politycznej Chin uważa się również Republika Chińska na Tajwanie, od lat 70. za zgodą USA to ChRL reprezentuje naród chiński w organizacjach międzynarodowych, tj. ONZ czy WHO.
Od roku 1949 roku, władzę Chin sprawuje Komunistyczna Paria Chin. Chiny były państwem totalitarnym do końca lat 70, według stalinowskiego wzoru. Lata 60-te nasiliły w tym kraju izosocjalistyczne tendencje. Śmierć Mao Zedonga spowodowała fiasko maoizmu, co z kolei zapoczątkowało latach 80. partia zapoczątkowała jednak reformy ekonomiczne, tj. odejście od gospodarki planowej oraz otwarcie na świat, a ustrój zaczął przesuwać się w stronę autorytaryzmu. Lata 80 i 90 przyniosły kolejną liberalizację życia społecznego oraz kulturalnego. Między innymi wprowadzono wolność podróżowania. Z kolei reformy ekonomiczne zapoczątkowały dokonującą się obecnie największą migrację w historii świata – ze wsi do miast przeniosło się już 140 mln Chińczyków.
Nazwa Chiny
Dawniej Chiny posiadały wiele różnych nazw, przykładowo nazwa Serica pochodzi od rzymian. W czasach Marco Polo, na Chiny mówiono Kataj (ros. Kitaj, od Kitanów), z kolei w epoce odkryć geograficznych China i wywodząca się od niej nowa nazwa łacińska – Sina (patrz: sinologia), obie nazwy pochądza z sanskrytu (od dynastii Qin), bo Indie były pierwszym krajem Azji, do którego dopłynęli Portugalczycy. Do XVII w. portugalska China i opisany przez podróżnika Marco Polo Kataj były uważane jako dwa różne kraje, a mapy pokazują daleko na północ od Pekinu Chanbałyk. Jednym z pierwszych, który zauważył ten błąd był polski jezuita, o. Michał Boym.
|